toksyczni ludzie

Toksyczni ludzie. Jak sobie z nimi radzić?

Słowa potrafią ranić. Chyba nikt nie ma co do tego wątpliwości. Znajomi jak mantrę powtarzają Tobie, żebyś się nie przejmowała „głupim gadaniem”. Ale jak masz się nie przejmować tym, że często słyszysz od bliskiej osoby „nic nie potrafisz zrobić dobrze”, „za stara jesteś na studia” lub o tym że powinnaś coś zrobić ze swoim wyglądem. Weźmy też inny scenariusz. Wczoraj wszystko było w porządku, a dziś Twój partner nie odzywa się do Ciebie i zachowuje jabyś nie istniała. Zapytany o to co się stało odpowie, że nic, ale zarazem da Ci odczuć, że zrobiłaś coś złego i to Twoja wina, że on czuje się zle. W poczuciu winy robisz wszystko, żeby go uszczęśliwić. A on już wie, że jego taktyka zadziałała i użyje ją następnym razem. Tak działają toksyczni ludzie.

Zacznijmy od tego kim jest osoba toksyczna. Może to być osoba niezwykle pesymistycznie nastawiona do świata, ktoś, kto dużo plotkuje lub knuje intrygi. Taka osoba jest toksyczna dla każdego i nie ma zbyt dobrej opini wsród współpracowników. Toksyczną osobą może być też każdy, kto jest powszechnie uważany za niezwykle inteligetną i sympatyczną osobę, jednak na Ciebie działa jak płachta na byka. Dlatego też nie zawsze będziesz miała wsparcie od innych  żaląc się na nieznośne zachowania swojej np. szefowej lub teściowej. „To przecież taka miła i serdeczna osoba. Nie rozumiem, dlaczego zawsze jesteś taka nerwowa po spotkaniu z nim” powiedzą inne koleżanki o Twoim przełożonym, a Ty odczuwasz nieprzyjemne kłucie w żoładku za każdym razem gdy tylko o nim pomyślisz.

Toksyczni ludzie reprezentują bogaty repertuar zachowań. Niektórzy nie są nawet świadomi tego, jak bardzo Cię ranią i tłumaczą zachowanie słowami „ja tylko chciałam pomóc”. Inni natomist czerpią nieopisaną radość z tego, że wprawiają Cię w stan przygnębienia lub irytacji. Za wszelką cenę będą strać się pomniejszać twoje osiągnięcia lub dawać dwuznaczne komplementy np. „Dobrze wyglądasz. Przytyłaś?”. W ten sposób czują się lepiej. Toksyczni ludzie są niepotrzebnym stresem w naszym życiu. Najłatwiej byłoby się ich pozbyć, zerwać kontakt i już nigdy ich nie spotkać. Niestety w wielu przypadkach to niemożliwe.

Zanim przejdziemy do strategii radzenia sobie z toksycznymi ludzmi mam dla Ciebie ćwiczenie zaczerpięte z książki Lillian Glass „Toksyczni Ludzie”. Zastanów się jaki typ ludzi działa na Ciebie najbardziej toksycznie? Często zdarza nam się nie lubić kogoś bez wyraźnego powodu. To ćwiczenia pomoże Ci w rozumieniu tego, jakie cechy ludzi działają na Ciebie szczególnie odpychająco.

  1. Na kartce wypisz imiona pięciu kobiet i pięciu mężczyzn, którzy na przestrzeni lat utrudniali Ci życie.
  2. Zastanów się, dlaczego nie lubisz tych osób. Obok imion wypisz trzy lub cztery ujemne cechy jakimi się odznaczają.
  3. Porównaj wyniki poszczególnych osób, zwracając uwagę na to, jakie negatywne cechy powtarzają się w nich najczęściej.

Rezultat może Cię zaskoczyć. Być może wszystkie te osoby łączyło to, że były bardzo konserwatywne w swoich poglądach lub popisywały się swoimi umiejętnościami. U kobiet mogą Cię odpychać inne cechy, a inne u mężczyzn. Niemniejednak, wiedząc jakie cechy działają na Ciebie szczególnie negatywnie będziesz wiedzieć jakich ludzi się wystrzegać lub zacząć ograniczać z nimi kontakt.

Nie łudz się, że uda Ci zmienić toksycznych ludzi. Ten artykuł służy temu abyś mogła zmienić to, jaki wpływ na Ciebie bedzie miała ich „toksyczność”. Toksyczni ludzie często działają wbrew zasadom logiki, a im bardziej nie rozumiemy czyjegoś zachowania, tym bardziej chcemy poznać jego motywy. Dlatego nie poddawaj się tej silnej potrzebie zrozumienia ich motywów działania, bo to nie doprowadzi do niczego dobrego. Zacznij od zadbania o siebie. Ktoś, kto jest wypoczęty dużo lepiej poradzi sobie negatywnym wpływem toksycznej osoby niż przemęczona osoba.

Jak sobie radzić?

Ogranicz ilość czasu spędzanego z toksyczną osobą.

Masz koleżankę, której nie lubisz, ale spotykasz się z nią, bo znacie się od liceum lub mieszkacie blisko i macie wielu wspólnych znajomych. Ograniczenie liczby spotkań jest najbardziej prostą i jednocześnie skuteczną metodą. Powoli zmniejszaj liczbę spotkań lub odmawiaj mówiąć, że jesteś zajęta. Z czasem relacja się rozluźni i koleżanka przestanie proponować spotkania. Reguła ta jest trudniejsza do zastosowania, jeśli chodzi o toksyczną relację w domu lub w pracy. Wówczas postaraj się ustawić swój grafik tak, aby mniej czasu spędzać w otoczeniu toksycznej osoby.

Dbaj o pozytywne kontakty.

Negatywny wpływ toksycznych ludzi można zminimalizować poprzez zwiększenie pozytywnych kontaktów. Zastanów się, kto z Twoich znajomych ma na Ciebie pozytywny wpływ i w czyim towarzystwie czujesz się dobrze. Postaraj się spędzać więcej czasu z tymi osobami, być może oni pomogą Ci w rozwiązaniu sytuacji w której jesteś. Jeśli nie, to na pewno pomogą Ci w podniesieniu nastroju, co z kolei przełoży na zminimalizowanie negatywnych emocji  wynikających z kontaktu z toksyczną osobą.

Ustal granice.

Jesli sama siebie nie darzysz szacunkiem to dlaczego oczekujesz, że inni będą to robić? Toksyczni ludzie wyczuwają Twoją słabość. Do tej pory obrażenie Ciebie uchodziło im na im na sucho, ale czas najwyższy, aby pokazać, że granica została przekroczona. Do takich ludzi należy kierować proste komunikaty np. „nie mów do mnie w ten sposób” lub „nie życzę sobie żebyś tak mnie traktował”. Stanowczo powiedz: „nie będę rozmawiać z tobą, dopóki nie zaczniesz odnosić się do mnie z szacunkiem”. Dzięki byciu konsekwentną i stanowczą nauczysz toksyczną osobę, że nie pozwalasz sobie na takie traktowanie.

Ustalanie granic może być trudne dla wielu osób, w szczególności dla tych, które nie lubią konfliktów lub stawiania się w sytuacji kiedy muszą komuś zwrócić uwagę. Takie osoby chciałyby być lubiane zawsze i przez wszystkich, dlatego stawianie granic i otwarte komunikowanie swoich potrzeb sprawia im trudności i poprostu czują się niekomfortowo. Jeśli jesteś jedną z takich osób, to najpierw musisz nauczyć się bycia asertywną, aby nabrać odwagi do sprzeciwienia się toksycznej osobie, która Tobą manipuluje.

Zapanuj nad emocjami.

Kluczem do walki z negatywnym wpływem toksycznych osób jest przede wszystkim bycie świadomym swoich własnych emocji i nie pozwolenie sobie, aby dać się im ponieść. Gdy zorientujesz się co się dzieje i jakie emocje się w Tobie pojawiają, to zyskujesz kontrolę nad swoimi reakcjami. Toksyczni ludzie wzbudzają w nas takie emocje i zachowania, do których nawet nie sądziliśmy że jesteśmy zdolni. Gdy toksyczna osoba sprowokuje kłótnie nawet nie próbuj udowadniać, że masz rację. Zanim się obejrzysz, znajdziesz się w sytuacji w której będziesz zastanawiac się nad swoją poczytalnością, a to dlatego że toksyczni ludzie doskonale potrafią manipulować i przypiszą Ci rzeczy, których nigdy nie zrobiłaś, postawią siebie w roli ofiary, a Ciebie w roli sprawcy. Gdy zostajesz atakowana, nie odpowiadaj nic, aby dać sobie chwilę na pozbieranie myśli lub wyjdz z pomieszczenia, w którym się znajdujesz po to, aby ochłonąć.

Porozmawiaj.

Jeśli chcesz ratować relację, która jest toksyczna, to otwarcie powiedz tej osobie jak się czujesz. Możesz to zrobić telefonicznie, listownie lub osobiście. W wielu przypadkach omównienie problemu daje toksycznym ludziom nową perspektywę spojrzenia na swoje zachowanie. Niektórzy mogą być szczerze zaskoczeni tym, jak negatywny wpływ ich komentarze miały na Twoje samopoczucie. Niektórzy przeproszą lub zaczną powoli zmieniać swoje zachowanie. Jeśli takie osoby są wystaczająco zmotywowane to zmienią swoje zachowanie, bo wiedzą ze brak reakcji może ich kosztowac utratę Twojej przyjaźni lub miłości.

Niestety możesz spotkać się też z odwrotną sytuacją i toksyczna osoba zacznie ataktować Cię i mówić, że to wszystko Twoja wina.

Zaskocz.

Gdy usłyszysz nieprzyjemny komentarz, porównanie, celowe minimalizowanie Twoich osiągnięć, zapytaj: „dlaczego to robisz?”, „dlaczego jesteś złośliwa?”, „dlaczego to  powiedziałaś?” Tym pytaniem możesz wprawić toksyczną osobę w zaskoczenie i być może zacznie się zastanawiać nad swoim zachowaniem.

Stwórz plan działania.

A co jeśli nie mogę tak łatwo odsunąć się od toksycznej osoby, bo to mój szef i nie mogę sobie pozwolić na utratę pracy? Co jeśli Twojego toksycznego partnera i Ciebie łączy was kredyt na mieszkanie? W takim wypadku odseparowanie się od osoby toksycznej będzie wymagało czasu i wysiłku, ale już dziś zacznij podejmować kroki ku lepszej przyszłości pozbawionej tej toksycznej relacji. Zastanów się, jakie kroki musisz podjąć, aby uwolnić się z toksycznego związku i powoli zaczni wprowadzać je w życie. Ponieważ może to być emocjonalnie trudny proces, dobrym rozwiązaniem byłaby rozmowa z psychologiem lub coachem i wspólne opracowanie planu działania.