POKOLENIE INTELIGENTNE EMOCJONALNIE

POLSKA JEDNYM Z CZOŁOWYCH OŚRODKÓW ROZWIJAJĄCYCH BADANIA NAD INTELIGENCJĄ EMOCJONALNĄ NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ

Wartość wysoko rozwiniętych umiejętności społecznych rośnie z każdą dekadą. Jak zaznacza Marzena Martyniak z Instytutu Rozwoju Emocji, kształtowanie inteligencji emocjonalnej zaczyna się już w pierwszym roku życia, a praca nad nią i jasne przedstawianie zasad pozwala dzieciom łatwiej zrozumieć otaczający je świat. Polska niestety wciąż nie przyjęła modelu nauczania, który pozwala w pełni rozwinąć umiejętności miękkie – a to one w dużej mierze kreują liderów w dorosłym życiu. W jaki sposób, korzystając z najnowszego stanu badań, możemy pomóc kolejnym pokoleniom być bardziej rozwiniętymi emocjonalnie?

Badania przeprowadzone w Polsce w latach 2018-19 na grupie 460 osób udowadniają, że świadomość i higiena emocjonalna są na bardzo niskim poziomie. Najwięcej problemu sprawia nam rozumienie i regulowanie emocji – ponad 62% nie potrafi bądź źle reaguje na emocje, a ponad 66% ma niską umiejętność ich rozumienia. Ta kwestia jest szczególnie zaniedbana, bo wynik bardzo dobry osiągnęła marginalna liczba badanych. W przypadku regulowania było to zaledwie 3%. Najlepiej idzie nam w kwestii rozpoznawania emocji – ponad 53% Polaków dobrze radzi sobie w sposób dobry, a 12% bardzo dobry.

Środowiska akademickie przyjęły, że o sukcesie w życiu jedynie w 20% świadczy iloraz inteligencji, a aż w 80% inne zmienne, zarówno niezależne od jednostki (status społeczny, dostęp do edukacji) jak i wypracowane – jak ma to miejsce w przypadku empatii, łatwości w adaptacji do zmiennych warunków i umiejętności współpracy. Jak pokazują badania Marzeny Martyniak, współzałożycielki i dyrektorki Instytutu Rozwoju Emocji, wspólna praca pedagogów, rodziców i dzieci przekłada się na rozwój powyższych czynników. Daje to nadzieję na wykształcenie pokolenia wolnego od wielu chorób cywilizacyjnych, które zagrażają osobom narażonym na stres i niepotrafiącym sobie poradzić w nieoczekiwanych sytuacjach.

Placówki inteligentne emocjonalnie

Inteligencja emocjonalna najintensywniej rozwija się w ciągu pierwszych lat życia. W tym okresie najskuteczniej można formować przyszłe reakcje na nieprzyjemne lub trudne wydarzenia. Stąd tak ważne jest prawidłowe ukształtowanie myślenia o swoich emocjach u dziecka. „Dzieci biorą wzór z dorosłych, więc jeśli chcemy nauczyć je świadomego wyrażania swoich emocji, musimy pokazać, że sami to potrafimy. Uczelnie kształcące przyszłych pedagogów powinny wprowadzić intensywny trening emocjonalny, a program nauczania skupić się nie tylko na sferze poznawczej, ale i emocjonalnej” – mówi Marzena Martyniak. Założone przez nią przedszkole Kraina Emocji jest jedyną w Polsce placówką realizującą program rozwijania inteligencji emocjonalnej oraz na bieżąco badającej skuteczność wykorzystywanej w niej autorskiej metody nauczania.

Rodziny inteligentne emocjonalnie

Najważniejszymi kompetencjami społecznego i emocjonalnego rozwoju są: samoświadomość, samozarządzanie, świadomość społeczna, umiejętność nawiązywania relacji i odpowiedzialnegopodejmowania decyzji. To, w jaki sposób mamy je rozwinięte, wpływa na cały szereg codziennych zachowań. Na to, w jaki sposób reagujemy na sytuacje, w jaki rozumiemy innych ludzi, w jaki relaksujemy się i rozładowujemy negatywne emocje. „Warto obserwować i wspierać dziecko w rozwinięciu inteligencji emocjonalnej – pozwalając mu na samodzielne poznawanie świata, nawiązywanie relacji z rówieśnikami, cierpliwie tłumacząc mu swoje decyzje, które są z nim związane. One przeżywają świat tak samo, jak dorośli, choć wyrażają to w inny sposób” – dodaje ekspertka. Dzieci, które w najmłodszych latach mogły liczyć na rozwijanie ich świadomości emocjonalnej, osiągają lepsze wyniki w nauce w kolejnych etapach edukacji. Rzadziej też wykazują problemy z zachowaniem i działania autodestrukcyjne. Zadbanie o rozwój emocjonalny w wieku 3-6 lat w późniejszym życiu dziecka owocuje wyższą samooceną i samoświadomością, łatwiejszym nawiązywaniem kontaktów, rozwiniętą empatią i umiejętnością dzielenia się. W procesie nauczania równie ważną rolę pełnią rodzice i pedagodzy, swoimi zachowaniami dając dziecku przykład. Ułatwia to sama możliwość rozwijania inteligencji emocjonalnej przez całe życie, co wykorzystuje się np. w relacjach zawodowych lub terapiach par, w których niedopasowanie w tej dziedzinie życia może rodzić konflikty. Jak widać umiejętność określania, rozumienia i zarządzania emocjami jest przydatna na każdym etapie życia

______________________________________

Marzena Martyniak– Założycielka Instytutu Rozwoju Emocji i współwłaścicielka przedszkola Kraina Emocji. Psycholog, specjalista w dziedzinie rozwoju inteligencji emocjonalnej i stowarzyszony partner International Society for Emotional Intelligence (ISEI). Autorka polskiej wersji SEL (social emotional learning) oraz programu edukacyjnego “Land of emotions program”.

Instytut Rozwoju Emocji– Jednostka badawcza założona w 2012 r., zajmująca się rozwijaniem inteligencji emocjonalnej, prowadzeniem szkoleń i warsztatów oraz przygotowywaniem autorskich narzędzi do pracy nad emocjami.