SONY DSC

Jak się dogadać? Czyli co naprawdę działa w komunikacji z osobami starszymi?

Lekarze, pielęgniarki lub inne osoby pracujące z osobami starszymi czasami znajdują się w sytuacji, gdzie trudno jest im porozumieć się z pacjentem. Być może Tobie również zdarzyło się być w jednej z poniższych sytuacji:

  1. Rozmawiasz ze starszą osobą, u której podejrzewasz problemy ze słuchem. Starasz się więc mówić głośniej, lecz to nie pomaga. Pani wraca do Ciebie wciąż z tym samym problemem.
  2. Tłumaczysz starszemu mężczyźnie jak przyjmować leki. Wydaje Ci się jednak, że on nie rozumie tego co do niego mówisz, mimo że zapewnia Cię o tym, że wszystko jest dla niego jasne.
  3. Miałeś bardzo dobry kontakt ze starszą osobą jednak zauważyłeś że od pewnego czasu coś się zmieniło. Czujesz, że w pewien sposób ta osoba została przez Ciebie urażona, nie wiesz jednak w jaki sposób.

W celu usprawnienia komunikacji oraz uniknięcia opisanych powyżej zdarzeń, dobrze przyjrzeć się błędom, które my możemy nieświadomie popełniać. Aby usprawnić komnikację z osobą starszą postaraj się:

  1. Unikać stereotypów. 

Zastanów się, czy podczas rozmowy ze starszą osobą, zdarza się Tobie zachowywać według stereotypów. Wiele osób, gdy po raz pierwszy spotyka się z daną osobą, ma tendencje do przypisywania jej różnych cech bazując tylko na kilku przesłankach. Na przykład, widząc smutną starszą osobę, myślisz że ma depresje, ponieważ Tobie ten wiek kojarzy się z niedołężnością, ograniczoną sprawnością, depresją. A jak myślisz, tak działasz. Dlatego najpierw zadaj sobie pytanie dotyczące tego, jak Ty widzisz starość. Nie zakładaj z góry, że każdy jest taki sam. Przy spotkaniu z osobą starszą zadawaj pytania, staraj się ją bardziej poznać. Uwierz mi, możesz być bardzo pozytywnie zaskoczony.

  1. Unikać protekcjonalnego tonu.  

„A teraz kochaniutka pójdziemy zrobić siku, a potem spać.”

Czasem mamy tendecję do mówienia do osób starszych w sposób przypominający mówienie do dzieci, czyli zdrabnianie słów, nadmierne upraszczanie zdań, zmiana intonacji głosu. Motywy zmiany sposobu mówienia są różne i najczęściej wyrażają troskę. Niemniej jednak, takie zdrobnienia (ang. elderspeak) mogą irytować osoby starsze, które czują się traktowane jak dzieci. Zwróć uwagę na to, jak zmienia się Twoje słownictwo i intonacja głosu, gdy rozmawiasz z osobą starszą. W przypadku niektórych chorób (np. demencji) takie zachowanie może skutkować pojawieniem się agresywnego zachowania.

  1. Zwracać uwagę na swoje gesty.

Do komunikacji niewerbalnej zaliczamy między innymi: kontakt wzrokowy, mimikę twarzy, ton głosu, prędkość mówienia oraz postawę ciała. Sposób w jaki rozmawiasz z osobą starszą może pomóc lub utrudnić przekaz werbalny.  Dlatego też staraj się utrzymać kontakt wzrokowy zamiast patrzeć w monitor komputera lub co kilka sekund na zegarek. Jeśli twoje ciało wysyła sygnały, że jesteś zajęty, to osoba z którą rozmawiasz bardzo szybko to wyczuje.

  1. Zmniejszyć hałas.

Utrata słuchu związana z wiekiem powoduje zwiększenie się trudności w komunikacji. Dlatego też zadbaj o to, aby rozmowa odbywa się w cichym pokoju. Z pewnością poprawi to zdolność zapamiętania informacji. Jeśli słyszysz hałas dobiegający z innego pomieszczenia, po prostu zamknij drzwi, ścisz muzykę, zadbaj o to, aby jak najmniej dźwięków przeszkadzało wam w rozmowie.

  1. Zachować cierpliwość… i nie zapominać o uśmiechu.

Cierpliwość to ważna umiejętność, przydatna w komuikacji nie tylko z osobą starszą, ale również z partnerem czy dziećmi. Czasem trudno zachować cierpliwość, zwłaszcza gdy czekasz długo na odpowiedź. Zachęcam jednak do tego, aby nie pospieszać osób starszych. Pozwól im, aby na Twoje pytanie odpowiedziały w swoim tempie. Być może potrzebują czasu, aby zrozumieć co do nich powiedziałeś lub szukają odpowiedniego słowa. Nie staraj się też odgadnąć za nich odpowiedzi. Zamiast tego, postaraj się o szczery uśmiech, to on pomoże stworzyć przyjazną atmosferę.

Komunikacja z osobą starszą w dużej mierze zależy od tego, jaki styl rozmowy przyjmiemy my – trochę młodsi.